Tüketiciği Etiği Nedir?

Bugün hepimiz mevcut pazarlarda tüketici olarak yer almaktayız. Ekmek alıyor, elektrik kullanıyor, telefonla görüşüyor, eğitimden faydalanıyoruz. Bir şekilde yaşamın bize sunduğu tüketim olanaklarından besleniyoruz. Peki bu göstermiş olduğumuz tüketici davranışlarında neyin doğru neyin yanlış olduğunu gösteren ilkeler var desem?

Ürün ve hizmet kullanımlarımızda, kullanım biçimiyle ilgili yol gösteren temel etik, ilke ve standarlar bizim tüketici etiğimizi tanımlamaktadır. Kullandığımız ürünlerin kullanım artıklarının imhasıyla ilgili yükümlülüklerimizi yerine getirmemizde kişi veya grup davranışlarımıza rehberlik eden bu etik ilkeler ve standartlar yine bizim tüketici etiğimizi oluşturacaktır. Yani tüketici etiğimiz aynı zamanda bizim genel etik ve normlarımızdan da beslenmektedir. İçinde bulunduğumuz toplumun kültürel ve etik değerleriyle genel kabul  görmüş etik normlarını dikkate almak suretiyle sosyal sorumluluk bilinci içerisinde hareket etmemiz, tüketici etiğinin vazgeçilmez konularıdır. Davranışlarımızda doğru ve yanlışı gösteren ilke ve standartlardır.

Tüketici etiğinin oluşturulmasında kültürel değerlerimizin yanında kişisel özelliklerimizinde etkileri bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar bir çok demografik özelliğimizin etik davranışlarımızı sergilemede etkili olduğunu göstermektedir. Örneğin cinsiyetimiz ve sahip olduğumuz dini inançlarımız günlük yaşamda etik davranmamız konusunda etkilidir. Dindar bir insanın marketten bir şey çalma ihtimalinin daha düşük olması buna örnek olarak verilebilir.

Tüketici bilincimizin artması, tüketicileri de daha etik davranmaya itmiştir. İşletmeler yeşil pazarlama ve sosyal sorumluluk yaratma amacıyla biz tüketicilerin etik davranmasını destekleyen uygulamalar geliştirmişlerdir. Plastik poşet yerine bez torba kullanımı, depozitolu cam şişeler,mavi kapak kampanyaları buna örnek olarak gösterilebilir.

Aslında tüketici etiği konusundaki çalışmalarımız yetersizdir. Genellikle etik konusuna yöneticiler ve işletmeler açısından yaklaşılmaktadır. Fakat etik olmaktan çok nasıl etik olunmadığı üzerinde durulmaktadır. Etik dışı uygulamalar incelenip çözümlenmeye çalışılmaktadır. Bu da tüketici etiğine yeterince önem verilmemiş olmasından kaynaklanmaktadır. Bugün incelediğimizde tüketicilerin etik dışı davranışlarının başında mağazadan ürün çalma ve düşük fiyatlı ürünle etiketi değiştirme gelmektedir.

İşletme sahiplerinin etik davranış güdüsü, üretkenliği artırmak ve pazarda olumlu bir imaj yaratmak iken biz tüketicilerin etik davranış güdüsü kişisel tatmin ve grup uyumudur. Bu anlamla yönetici ve tüketicinin etik davranış göstermedeki amacı farklıdır. Yönetici daha fazla karı amaçlarken tüketici ailevi ve ekonomik refahı artırmayı amaçlar.

Son zamanlarda müşteri ilişkilerinin artması, işletmelerin müşteri memnuniyetine, müşterilerinin bağlılığına daha fazla önem vermeye başlaması ve işletmelerin tüketici haklarını koruması bazı tüketicilerin bu iyi niyeti kötüye kullanmasına sebep olmuştur. Bu yüzden etik dışı tüketici davranışları oluşmuştur. Örneğin bir müşteri 30 gün içinde memnun kalmazsanız iade edebilirsiniz diyen bir klima şirketinden bedava kullanmak amacı ile klima alıp 30 gün kullanıp iade edebiliyor. Bu tüketici davranışı mağazanın iyi niyetini istismar ediyor. Böyle durumlarda tüketici niyetinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak çalışmalar yapılmalıdır. Yine bu ve benzeri sorunların minimize edilmesi için tüketici etiği konusuna daha fazla önem verilmelidir.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: