DOLAR NEDEN YÜKSELİYOR

Günümüzde dolar ile birlikte artan Euro ve Sterlini de göz önünde bulundurursak konuya sadece dolar diye bakılmaması gerekir. Aslında asıl soru döviz neden yükselir olmalıdır. Bizim için döviz demek Türk Liramızın Dolar, Euro, Sterlin gibi yabancı para birimleri karşısındaki değeri demektir. Örneğin bu yazının yazıldığı tarihte (Ekim 2020) 1 Doların alım gücü 7.76 TL’dir. Eğer bu yazı 2015 tarihinde yazılmış olsaydı 1 Doların alım gücü 2.96 TL’dir denilecekti. Peki bu değişkenliğin sebebi nedir?

Aslında bu durumu tek bir sebeple açıklamak doğru olmaz. Fakat en önemli nedeni dolar arzı ve dolar talebidir. Daha anlaşılır ifade edecek olursak herkesin parasını daha -değerli bulduğu için- dolara yatırmak istemesidir. Dolara olan bu talep piyasadaki dolar miktarının azalmasına sebep olacaktır. Bu azalmaya da talep karşısında arzın azalması denilmektedir. Yani dolara olan talep arttığı için dolar arzı azalır. Eğer tam tersi olur ve herkes elindeki Dolarını Türk Lirasına dönüştürürse bu seferde piyasadaki Dolar miktarı artıp değersizleşecektir. Yani dolar arzı artacak, dolar talebi azalacaktır.

Dövizin artış ve azalışının sebebi yalnızca ülkemiz içindeki döviz alışverişleri değildir. Dış ticaretimiz de bu durumun ana sebeplerindendir. İhracat yaptığımızda, ülkemizde olan bir malı ya da hizmeti yabancı ülkeye sattığımızda karşılığında döviz alırız. Ülkemize döviz girmesi ülkemizdeki döviz miktarını artırır. Döviz arzı artarsa dövize olan talep azalır. Bu da kurda düşüşe sebep olur. Yani ihracat ne kadar yüksekse döviz değeri o kadar düşüktür. Bununla birlikte ithalat yaptığımızda, yani başka ülkelerin mal ve hizmetlerini satın aldığımızda ülkemizdeki döviz miktarı azalır ve döviz değeri artar.

Döviz artış sebeplerinden bir diğeri de Merkez Bankasının belirlemiş olduğu faiz oranlarıdır. Merkez Bankası eğer faizleri yükseltirse insanlar Dolarlarını bozdurup Türk Lirası alıp bankalara yatırırlar. Türk Lirasının faiz getirisi yüksek olacağından Türk Lirasına olan talep artacaktır. Bu da Türk Lirasının değerlenmesine neden olur. Doların değeri düşer.

Dövizdeki değer değişikliğinin bir diğer sebebi de enflasyon beklentisidir. Enflasyon, satın alma gücündeki değişimdir. Örneğin elinizdeki 3 TL ye üç ekmek alabiliyorken, 3 TL’ye artık sadece iki ekmek alabiliyor olmak enflasyonun artması demektir. Eğer enflasyonun artacağı düşünülürse Türk Lirasının alım gücünde düşme olacağından dövize yatırım yapılır.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: