Franchising Nedir? Olumlu ve Olumsuz Yanları Nelerdir?

Temeli çok eskilere dayanır. Yaygın bir biçimde 1950’lerden sonra kullanılmıştır. Dağıtım sistemi ve aracı kuruluş tipidir. ABD’de perakende satışların yüzde 50’ye yakını, Avrupa topluluğunda yüzde 25’i ve Türkiye’de yüzde 5’e yakını franchising almış örgütlerce gerçekleşmektedir. Kesin bir tanımı henüz yapılmamıştır. Yapılmış tanımlar daha çok, franchising uygulamalarının farklı tiplerine dayandırılmıştır.

Franchising uygulamalarında, veren taraf ve alan taraf  bulunmaktadır. Veren tarafa franchisor alan tarafa ise franchisee denilmektedir.

Franchisor, kendisi ile bağlantılı bir ismi franchise dönemi içinde yürütmesi için, franchisee’ ye önceden kararlaştırılmış  ücret karşılığında, izin vermesidir. Franchisor, franchisee’nin işi yürütmesi üzerinde denetim hakkına sahiptir. Yine, Franchisor, franchisee’ye  işin yürütüldüğü sürede destek vermek zorundadır.

Örneğin bir girişimci Burger King ismi altında bir işletmeyi açmak isterse, önce Burger King mağazalar zinciri yönetimine başvurup izin almak durumundadır. Bu izni alan işletme franchising bir işletme olur ve Burger King ismini kullanabilir. Bu kullanım karşılığında, yapılan sözleşmeye bağlı olarak bir bedel ödemek durumundadır. Bu bedel, sabit bir tutar ya da kârların belirli bir yüzdesi  olabilir.

Franchising farklı biçimlerde olabilir:  

1-Üretici-Perakendeci

   Üretici, ismi verendir. Perakendeci, ismi kullanandır. Perakendeci üretimi kendisi yapabilir veya ürünleri üreticiden alarak üreticinin ismi altında satabilir.

2- Üretici-Toptancı

   Üretici isminin toptancı tarafından kullanılması durumudur.

3-Toptancı-Perakendeci  

   Perakendecinin toptancının ismini kullanması durumudur.

Franchise sisteminin hem taraflar hem de tüketiciler açısından bazı yarar ve sakıncaları bulunmaktadır.

Franchising’in Vermenin Faydaları

Minimum sermaye ile geniş bir dağıtım alanı elde ederek yüksek  satış hacmine ulaşabilir. Franchise alan taraf kendi kârı için çalışacağından, bu çalışmanın yararı veren tarafa da yansır. Yerel tüketiciler yetki almış olan aracıyı yabancı bir işletme olarak görmez, yöresel bir işletme gibi değerlendirir. Veren taraf yatırım yapmadan kazanç elde ederek yatırım üzerinden daha yüksek kâr elde eder. Veren tarafa geniş bir teşhir ve dağıtım olanağı sağlar.

Franchising’in Vermenin Sakıncaları

Franchisee’nin ödediği bedelin satış ve kâr hacmine göre düşük olduğu düşünülebilir. Veren tarafın alan taraf üzerinde etkin bir denetim kurması bazen zor olabilir, bu da Franchisor’un imajını olumsuz yönde etkileyebilir. Franchisee başarısız olursa, franchisor bundan zarar görebilir. Bazı etkili olacağı düşünülen işletmecilik uygulamalarını franchisee’ye kabul ettirmek zor olabilir. Franchisee iyi bir işletmeci olmayabilir.

Franchising Almanın İyi Yönleri

Kaynakları sınırlı olan girişimciye kendi işini kurma olanağı sağlar. Marka isim altında mal satmak tutundurma ve dağıtım maliyetlerinin azalmasına yardımcı olur. Franchisor’dan alınan destek sayesinde risk azaltılabilir. Franchisor’un tecrübesinden faydalanılır. Anlaşmalara bağlı olarak belirli bir coğrafi alandaki potansiyel müşteriden faydalanılabilir.

Franchising Almanın Kötü Yanları

Franchising alan kişi, kendi fikirlerini sözleşmeye uymak durumunda olduğu için işe katamayabilir. Kötü yönetiminden kaynaklanan imaj kaybı alan tarafı olumsuz yönde etkileyebilir. Franchising ücreti piyasa fiyatlarına göre yüksek olabilir. Bu da alan tarafın karının azalmasına sebep olur. Firmanın satılmasından kaynaklanan yönetim değişikliği alan tarafı olumsuz etkileyebilir.

Tüketicilere Yararları

Daha kaliteli mal ve hizmet satın alma olanağı elde ederler. Tüketici korunmasına karşı bu tür mağazalar daha duyarlı oldukları için hizmet kalitesi artar.

4 thoughts on “Franchising Nedir? Olumlu ve Olumsuz Yanları Nelerdir?

  • 1 Ekim 2020 tarihinde, saat 01:59
    Permalink

    Okurken keyif aldığım harika bir yazıydı, kesinlikle bilgilendirici ve akıcıydı ayrıca eğitici içerikler ürettiğiniz için sonsuz teşekkürler.. 🙂

    Yanıtla
    • 1 Ekim 2020 tarihinde, saat 04:37
      Permalink

      Çok teşekkür ederiz. Bizi takip ederek yeni içeriklerimizden haberdar olabilirsiniz.

      Yanıtla
  • 1 Ekim 2020 tarihinde, saat 04:48
    Permalink

    Ödevime yardımcı oldunuz, emeğiniz için teşekkür ederim.

    Yanıtla
    • 1 Ekim 2020 tarihinde, saat 04:49
      Permalink

      Biz teşekkür ederiz, ne mutlu bize! Daha fazlası için takipte kalın!

      Yanıtla

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: