Dağlık Karabağ Sorunu Aslında Nedir?

Dağlık Karabağ meselesinden dolayı bugün ülkenin yüzde 13’ü göçmen durumunda yaşamaktadır. Bugüne kadar toplam 20 bin kişi hayatını kaybetti ve 50 bin kişi yaralandı. 5000 Azerbaycan Türkü kayboldu.

Dağlık Karabağ bölgesi Güney Kafkasya da 4400 km karelik alanı kapsamaktadır.  Nüfusun yüzde 80’ini Ermeni kökenli vatandaşlar oluşturmaktadır. Bu bölge Azerbaycan sınırları içerisin de yer almaktadır. Ermenistan’ın ise sınırındadır.  Ormanlık ve dağlık coğrafi yapıya sahip olan bu bölge uluslararası hukuka göre  Azerbaycan’ın bir parçasıdır ancak nüfus çoğunluğunu Ermeniler oluşturduğu için o bölgede Azerbaycan yönetimine karşı çıkılmaktadır. Özerklik statüsünde olan ve bölüşülemeyen bu bölgenin idaresi Ermenistan’ın desteğiyle 1990’daki savaştan bu yana Ermenilerin elindedir.

Bu durumu ilgilendiren sorun çok eskilere dayansa da esas süreç 1987 yılı itibari ile başlamıştır.  Sovyetler yıkıldığından beri Azerbaycan Ermenistan sınırında bitmek bilmeyen bir mesele vardır. O yıllarda Ermenistan Azerbaycan Türklerine saldırmaya başlamıştır. Azerilerin göç etmesini amaçlayan Ermenistan 1988 yılında Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi’nin Halk Milletvekilleri Kurulu toplantısında vilayetin Azerbaycan’dan ayrılıp Ermenistan’a bağlanması için bir adım attı. Sovyet yönetimine başvurmaya karar veren Ermeni topluluğu temsilcileri karara karşı çıkan Türklere ateş açtılar. Hankendi ve Ağdam da proteste gösterisi yapan iki Azeri Türkünü öldürdüler. Yine 1988 yılında Azerbaycan’ın 3. büyük şehri olan Sumqayıt da olaylar çıktı ve 27 kişi öldü. Azerilere karşı önceden planlandığı düşünülen Sumqayıt olayları amacına ulaştı ve her iki ülke oldukça gerildi. Bu durumun beraberinde 1 sene içinde Ermenistan da yaşayan Türkler sürüldü. 200’den fazla Azeri Türkü’nün yaşamını yitirdiği, 1000’den fazlasının yaralandığı bu sürgünde artık iki ülke birbirine düşman olmuştu.

1989 yılında hem Azerbaycan hem de Ermenistan Dağlık Karabağ bölgesinin kendisine ait olduğunu ilan etti. İzleyen yılda Sovyet ordusu Bakü’ye girerek çok büyük bir katliam yaptı. Bu durumdan faydalanan Ermeniler silahlanıp çete haline gelerek Dağlık Karabağ Bölgesi’nde Azeri halkına rahatsızlık vermeye başladı. 1991 yılında bağımsızlığını yeniden ilan eden Azerbaycan siyasi istikrarsızlık içindeydi. Ermenistan bu durumu lehine çevirerek Rusya, Fransa ve İran’dan  askeri destek aldı sonrada Dağlık Karabağ bölgesinde  operasyonlara başladı. İran Azerbaycan’ı destekliyor gibi yapıp Ermenistan’a yardım etti. Hatta Karabağ savaşı döneminde Ermenistan İran’dan aldığı yardımlar sayesinde ayakta kalmıştır. İzleyen yıllarda Ermenistan savaş ahlaksızlığı yaparak Hocalı kentinde sivil halka saldırarak büyük bir katliam yaptı.

Yüzlerce Azeri öldü ve bir çoğundan haber alınamadı. Bazıları ise göç ederek canlarını kurtardı. Ermenistan Hocalı Katliamından sonra Şuşa ve Laçin’i işgal etti. 1993 yılında Ermenistan Kelbecer, Ağdam, Fuzuli, Cebrail, Kubadlı, Zengilan şehirlerini işgal etti. Birleşmiş Milletler Azerbaycan lehine kararlar alarak Ermenistan’ın Dağlık Karabağ bölgesini terk etmesini istedi. Fakat bu gerçekleşmedi.

3 thoughts on “Dağlık Karabağ Sorunu Aslında Nedir?

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: